cách kể một câu chuyện tưởng tượng

Nếu bạn đang muốn kể một câu chuyện thương hiệu đầy sức hấp dẫn cho đối tượng mục tiêu của mình, dữ liệu (data) là “gia vị” không thể thiếu. Story With Data: Cách kể một câu chuyện hấp dẫn bằng dữ liệu. Trong thế giới kinh doanh và marketing nói chung, bạn đã - Có biểu tượng về hai đường thẳng vng góc. Biết được hai đường thẳng vng góc với nhau tạo thành 4 góc vng có chung đỉnh. - Biết dùng ê ke để kiểm tra hai đường thẳng có vng góc với nhau hay khơng. 2. Năng lực - Có biểu tượng về hai đường thẳng vng góc. Lớp 4 tưởng tượng ốc sên việt nam Đó là một câu chuyện dân gian mà nhiều người thích. Kể chuyện nàng tiên ốc sên Đó là một trong những kỹ năng mà Bộ Giáo dục hướng đến cho học sinh. Qua truyện Nàng tiên ốc sên SGK lớp 4 các em sẽ rút ra được những bài học bổ Ơi Vay Lừa Đảo. I. KIẾN THỨC CƠ BẢN 1. Kể chuyện tưởng tượng là gì? a Kể tóm tắt truyện ngụ ngôn Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng và cho biết những gì được tưởng tượng trong câu chuyện này? Gợi ý Tóm tắt câu chuyện Cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay, bác Tai tị với lão Miệng rằng lão chẳng làm gì mà lại được ăn ngon. Họ quyết định không làm gì nữa, để lão Miệng không có gì ăn cả. Qua ba ngày, cả bọn thấy mệt mỏi, rã rời. Đến ngày thứ bảy, không thể chịu được nữa, Chân, Tay, Tai, Mắt mới vỡ lẽ ra là lão Miệng có ăn thì chúng mới khoẻ khoắn được. Cuối cùng, chúng cho lão Miệng ăn và cả bọn lại sống với nhau gắn bó, hoà thuận như xưa. Từ các bộ phận của cơ thể, người ta tưởng tượng thành những nhân vật có tên riêng, biết đi lại, nói năng như những con người hoàn chỉnh, có nhà ở. Câu chuyện tị nạnh giữa Chân, Tay, Tai, Mắt với Miệng cũng không thể có thật. b Hư cấu, tưởng tượng chỉ có giá trị khi nó nhằm thể hiện điều gì đó có ý nghĩa đối với cuộc sống thực, làm rõ sự thật nào đó của cuộc sống con người. Em hãy chỉ ra điều này trong truyện Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng. Gợi ý Từ câu chuyện bịa đặt, tưởng tượng dựa trên sự thực các bộ phận trong cơ thể là một thể thống nhất, tất cả các bộ phận đều liên quan, phụ thuộc lẫn nhau, người ta muốn khẳng định rằng trong cuộc sống, con người phải nương tựa lẫn nhau, không thể sống mà tách rời với những người khác. c Như vậy, kể chuyện tưởng tượng là dựa trên một phần sự việc có thật, có ý nghĩa nào đó người kể dùng trí tưởng tượng của mình sáng tạo ra câu chuyện mới mẻ, không có thực nhưng hợp lí, thú vị, có ý nghĩa đối với cuộc sống. Nhìn chung, kể chuyện bao giờ cũng cần đến trí tưởng tượng. Tuy nhiên, tuỳ theo từng chủ đề cụ thể, với dụng ý cụ thể mà tưởng tượng, hư cấu được sử dụng với mức độ khác nhau. 2. Cách kể một câu chuyện tưởng tượng a Đọc truyện Sáu con gia súc so bì công lao và cho biết Người ta đã tưởng tượng những gì trong truyện này? Dựa trên cơ sở sự thật nào để tưởng tượng? Tưởng tượng như vậy để làm gì? Gợi ý Yếu tố tưởng tượng sáu con gia súc nói được tiếng người, chúng kể công và kể khổ. Câu chuyện tưởng tượng dựa trên sự thực đặc điểm riêng về cuộc sống, hoạt động của mỗi giống gia súc. Câu chuyện tưởng tượng về sự so bì của các giống gia súc nhằm khẳng định về ích lợi riêng của mỗi giống gia súc đối với cuộc sống con người; ngầm khuyên răn con người không nên cho mình là quan trọng hơn người khác, trong cuộc sống mỗi người mỗi việc, không nên so bì. b Các truyện Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng, Sáu con gia súc so bì công lao, Giấc mơ trò chuyện với Lang Liêu có bố cục như thế nào, có giống với một bài tự sự thông thường không? c Như vậy, kể chuyện tưởng tượng, người kể một mặt vẫn phải đảm bảo bố cục ba phần của một bài văn tự sự; mặt khác, dựa trên một phần sự thực nhất định nào đó, phát huy trí tưởng tượng để sáng tạo ra nhân vật, sự việc, câu chuyện không có thực nhằm hấp dẫn người đọc người nghe, thể hiện ý nghĩa nào đó đối với con người trong đời sống thực. II. RÈN LUYỆN KĨ NĂNG 1. Đọc bài Giấc mơ trò chuyện với Lang Liêu và thực hiện yêu cầu sau a Tóm tắt những sự việc chính của bài văn; b Tác giả đã tưởng tượng ra những gì trong bài văn này? c Tưởng tượng như vậy nhằm mục đích gì? 2. Tham khảo một số đề văn, lập dàn ý cho một đề tuỳ chọn. Lưu ý Bố cục của bài văn bố cục ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài Tưởng tượng ra các nhân vật. Tưởng tượng ra câu chuyện các sự việc, diễn biến các sự việc, kết quả. Chủ đề của câu chuyện mà mình tưởng tượng nhằm khẳng định điều gì, phê phán điều gì, ca ngợi ai, cái gì? Yêu cầu chung mặc dù có thể phát huy tối đa khả năng tưởng tượng nhưng vẫn phải đảm bảo sự hợp lí, chẳng hạn trâu, chó, ngựa, dê, gà, lợn thì không thể biết nói tiếng người người kể đã tưởng tượng ra nhưng rõ ràng mỗi con vật đã thể hiện đúng đặc điểm thực của chúng như chúng ta vẫn thấy hàng ngày ví dụ đặc điểm cuộc sống của trâu Sớm tinh mơ đã bị gọi dậy đi cày, đi bừa, ách khoác lên vai, dây chão sâu đằng mũi,… A. Đặt vấn đề Văn tự sự trong chương trình Ngữ văn 6 xuyên suốt học kì I. Văn tự sự được chia thành hai dạng Kể chuyện từ đời sống kể chuyện đời thường và kể chuyện tưởng tượng. Trong đó kể chuyện tưởng tượng là dạng bài khó nhất trong văn tự sự. Khái niệm, kể chuyện tưởng tượng, chỉ mang tính ước lệ… vì kể chuyện bao giờ cũng phải tưởng tượng để hình dung sự việc và kể cho người khác nghe. Kể chuyện tưởng tượng là tưởng tượng cụ thể về số phận và cuộc sống của một sự việc, về một kết thúc khác của một câu chuyện đã viết. Kể lại truyện cổ tích, truyền thuyết theo cách nhìn mới, một cách hiểu mới. Người kể phải hóa thành nhân vật, thậm chí phải thay đổi ngôi kể để kể chuyện hấp dẫn, hợp lí. Điều hết sức lưu ý khi làm dạng này là cần phân biệt sự sáng tạo đích thực và sự phóng bút một cách ngẫu hứng. Nghĩa là cần định hướng ý tưởng cho bài viết cũng như mỗi câu, mỗi từ phải có dụng ý làm sáng lên một ý nghĩa, giá trị nhất định của văn bản gốc. Vì vậy học sinh rất lúng túng khi làm bài dẫn đến kết quả không như thầy cô mong đợi… Trong chuyên đề này tôi trình bày cách làm bài bài văn tưởng tượng mà tôi đã tiến hành ở lớp 6B trường THCS Nghĩa Lạc để góp một phần nào đó nhằm nâng cao chất lượng bài văn kể chuyện tưởng tượng. B. Nội dung vấn đề I. Lí thuyết chung về dạng bài kể chuyện tưởng tượng 1. Khái niệm Truyện tưởng tượng là những truyện do người kể nghĩ ra bằng trí tưởng tượng của mình, không có sẵn trong sách vở hay trong thực tế, nhưng có một ý nghĩa nào đó. Truyện tưởng tượng được kể ra một phần dựa vào những điều có thật, có ý nghĩa, rồi tưởng tượng thêm cho thú vị và làm cho ý nghĩa thêm nổi bật. 2. Các kiểu kể chuyện tưởng tượng - Kể chuyện tưởng tượng trong văn tự sự có thể tạm hiểu theo ba kiểu sau trên cơ sở dựa vào những điều có thật để tưởng tượng ra + Mượn lời một đồ vật, con vật nhân hóa để nó kể chuyện- đóng vai hợp với lôgic. + Thay ngôi kể để kể chuyện đã được đọc ở sách, truyện. + Tưởng tượng một đoạn kết mới cho một truyện cổ tich, truyền thuyết. 3. Những yêu cầu của một bài văn đúng và hay Trước khi làm bài học sinh phải xác định được phần tìm hiểu đề * Xác định nội dung trọng tâm của bài viết Nội dung trọng tâm của bài viết chính là đối tượng mà đề bài yêu cầu “kể lại”, “kể về”,… và những suy nghĩ của em về đối tượng đó * Xác định các yếu tố cấu thành văn bản - Lựa chọn những chi tiết chính - Lựa chọn ngôi kể + Với ngôi thứ nhất người kể chuyện xưng “tôi” có thể trực tiếp kể lại những gì mình nghe, mình thấy… + Với ngôi kể thứ ba, người kể tự giấu mình đi, gọi nhân vật bằng tên gọi của chúng…. - Lựa chọn thứ tự kể + Kể theo trình tự tự nhiên + Kể không theo trình tự tự nhiên * Xác định phạm vi tư liệu Tư liệu của bài văn tự sự thường nằm ở một số nguồn xác định - Từ tác phẩm văn học đã được nêu ở đề bài. Ví dụ Trong vai Mỵ Nương con gái yêu của vua Hùng hãy kể lai truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh - Từ thực tế cuộc sống Ví dụ Mỗi dịp tết đến xuân về trên bàn thờ gia tiên nhà nào cũng có vài cặp bánh chưng. Em hãy kể lai một giấc mơ trò chuyên với nhân vật chính trong truyền thuyết Bánh Chưng, Bánh Giầy để làm rỗ vấn đề này. Lập dàn ý Việc lập dàn ý giúp người viết bao quát được vấn đề, đảm bảo được tính hệ thống của lập luận, tính cân đối của bài viết, xác định được mức độ trình bày mỗi ý, từ đó phân bố thời gian hợp lí. Lập dàn ý tốt, viết sẽ dễ dàng hơn, nhanh hơn, hay hơn nhờ biết lựa chọn đúng cách diễn đạt, cách trình bày bài viết. Dàn ý gồm cấu trúc 3 phần a. Mở bài Có vai trò quan trọng đối với một bài văn. Mở bài đúng và hay sẽ khai thông được mạch văn. Ở phần mở bài người viết cần giới thiệu khái quát vấn đề sẽ kể, sẽ làm sáng tỏ trong bài viết. Để có được mở bài hay, cần nêu trọng tâm và phạm vi vấn đề sẽ kể một cách ngắn gọn, viết tự nhiên, khúc chiết và mới mẻ. b. Thân bài Có nhiệm vụ làm sáng tỏ vấn đề mà mở bài đã nêu. Thân bài gồm nhiều đoạn. Giữa các đoạn có câu hoặc từ chuyển tiếp. Thông thường kết cấu một bài văn tự sự nói chung và kể chuyện tưởng tượng nói riêng gồm các phần - Trình bày nhân vật, mối quan hệ giữa các nhân vật, hoàn cảnh… - Thắt nút mâu thuẫn xuất hiện, những phản ứng của các nhân vật. - Phát triển mâu thuẫn ngày càng phát triển, nhân vật phản ứng mạnh mẽ trong mâu thuẫn. - Cao trào mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm, đòi hỏi phải có phương án giải quyết. - Mở nút mâu thuẫn được giải quyết, “nút thắt” được cởi c. Kết bài Là phần kết thúc bài viết. Vì vậy, nó tổng kết, thâu tóm lại vấn đề đã đặt ra ở mở bài và giải quyết ở thân bài. Một kết bài hay không chỉ làm nhiệm vụ “gói lại” mà còn phải khơi gợi suy nghĩ trong người đọc. II. Cách làm một đề văn cụ thể Kiểu đề bài mượn lời đồ vật hay con vật gần gũi, kể chuyện tình cảm giữa em và đồ vật, con vật đó. Với kiểu đề bài này học sinh cần chú ý Nên nhân cách hóa đồ vật, con vật, tạo ra những yếu tố cảm xúc tâm trạng giống hệt con người. Giọng kể trò chuyện tâm tình xen lẫn lời thoại. Đây là chuyện kể tình cảm nên có nhiều cung bậc yêu, ghet, vui, buồn… Ví dụ cụ thể qua đề bài Trong nhà em có ba phương tiện giao thông xe đạp, xe máy và ô tô. Chúng cãi nhau, so bì hơn thua kịch liệt. hãy tưởng tượng em nghe thấy cuộc cãi nhau đó và sẽ dàn xếp như thế nào. a. Phân tích đề * Nội dung trọng tâm - Cuộc cãi nhau so bì hơn thiệt của ba loại phương tiện giao thông xe đạp, xe máy, ô tô. - Những suy nghĩ của em về cuộc cãi vã đó * Xác định các yếu tố - Ngôi kể ngôi kể thứ nhất hoặc ngôi kể thứ ba - Trình tự kể nên kể từ hiện tại rồi hồi tưởng lại quá khứ - Các chi tiết chính + Hoàn cảnh chứng kiến cuộc so bì, tranh cãi. + Cuộc tranh cãi của các phương tiện giao thông. + Sự phân xử, dàn xếp cuộc tranh cãi. * Phạm vi tư liệu thực tế cuộc sống. b. Dàn bài * Mở bài giới thiệu việc em nghe được cuộc cãi vã của các phương tiện giao thông đang ngủ thì nghe tiếng ttranh cãi ồn ào hoặc đi học về thì vô tình nghe thấy,…. * Thân bài - Cuộc cãi vã bắt đầu như thế nào, phương tiện nào bắt đầu và bắt đầu ra sao? Chiếc xe đạp vừa đưa em đi học về thân thở về hai loại phương tiện kia hoặc chiếc ô tô ngồi buồn than thở cho số phận của mình, xe đạp, xe máy đi làm về nghe thấy,…. - Tại sao ba phương tiện giao thông lại cãi nhau? mỗi loại phương tiện đều thấy vai trò của mình không được phương tiện khác đánh giá đúng bèn lên tiếng phản bác, tranh nhau hơn thua. - Lí lẽ của từng loại phương tiện giao thông + Xe đạp có ưu điểm, nhược điểm gì? nhẹ, gọn, di chuyển linh hoạt, thong thả, kết hợp tập luyện thể thao,...đi chậm nhất, tốn sức đạp, không chở nặng được, … + Xe máy có ưu điểm, nhược điểm gì? đi nhanh, linh động, khả năng chở nặng, thoáng đãng,… so với xe đạp thì cồng kềnh hơn, nặng hơn, sữa chữa phức tạp hơn; so với ô tô chở được ít hơn, dễ bị bụi bặm, dễ gặp tai nạn,…. + Ô tô có ưu điểm gì, nhược điểm gì? chở được nhiều người, an toàn hơn, di chuyển nhanh,… tốn nhiều diện tích, giá thành cao, ô nhiễm môi trường,… - Cuộc cãi vã đó được dàn xếp như thế nào bác ô tô già nhất, điềm tĩnh nhất đã suy nghĩ kĩ liền nhắc nhở hòa giải với hai phương tiện kia hoặc em bước vào dàn xếp hòa giải cuộc cãi vã,… loại phương tiện nào cũng có ưu điểm, nhược điểm riêng của mình, dù thế nào thì tất cả đều có ích đối với cuộc sống và đều được sử dụng và đối xử đúng mực,… - Thái độ của các phương tiện giao thông trước cách thu xếp đó hài lòng, vui vẻ tiếp tục làm việc chăm chỉ, trở lại không khí hòa thuận như trước…. - Dù là phương tiện nào thì cũng phải bảo đảm an toàn giao thông, văn minh trên đường * Kết bài Suy nghĩ của em sau sự việc đã được chứng kiến tưởng tượng Kiểu bài thay ngôi kể để bộc lộ tâm tình một nhân vật trong truyện cổ tích, truyền thuyết mà em yêu thích. Với kiểu bài này học sinh cần chú ý Ngôi kể phải là ngôi thứ nhất, coi như mình đã trải qua một sự việc nào đó, mình bộc lộ tâm tư, tình cảm cho người khác hiểu. Ví dụ cụ thể qua đề bài Hãy đóng vai bà đỡ Trần trong truyện Con hổ có nghĩa để kể lại câu chuyện ấy. a. Phân tích đề * Nội dung trọng tâm - Hóa thân vào nhân vật bà đỡ Trần trong truyện Con hổ có nghĩa để kể lại truyện, sử dụng ngôi thứ nhất xưng “tôi”. - Tâm trạng và những suy nghĩ của bà đỡ Trần trước sự việc kì lạ xảy ra với mình. * Xác định các yếu tố - Ngôi kể ngôi kể thứ nhất trong vai bà đỡ Trần. - Trình tự kể nên kể từ hiện tại hồi tưởng lại quá khứ. - Các chi tiết chính + Tình huống bà đỡ Trần gặp con hổ. + Bà đỡ Trần giúp hổ mẹ sinh nở. + Hổ bố đưa bà về và trả ơn. * Phạm vi tư liệu Truyện con hổ có nghĩa b. Dàn bài * Mở bài Nhân vật bà đỡ Trần tự giới thiệu mình và hoàn cảnh câu chuyện tôi là bà đỡ họ Trần, tôi đã gặp một tình huống đặc biệt đỡ đẻ cho hổ Ví dụ Tôi là một phụ nữ họ Trần ở huyện Đông Triều. Công việc của tôi khá đặc biệt, đó là giúp đỡ cho những sản phụ trong ngày nở nhụy khai hoa. Tôi làm công việc khó khăn và tốt đẹp ấy đã nhiều năm rồi. Tôi đã gặp nhiều chuyện kì lạ những bà mẹ chấp nhận hi sinh để cứu lấy con, những đứa bé tưởng không còn hi vọng gì lại chợt cất tiếng oe oe khóc… Nhưng cả đời mình tôi chưa gặp tình huống nào kì lạ đến thế, vì lần đó, tôi đỡ đẻ không phải cho người mà là cho… hổ * Thân bài - Tình huống bà đỡ Trần gặp con hổ đang đêm có tiếng gõ cửa, cửa mở ra thì có một con hổ mang đi tâm trạng bà hoang mang lo sợ. - Việc bà đỡ Trần gặp hổ mẹ đang lên cơn đau đẻ hổ bố mang bà đỡ đến chỗ hổ mẹ và nhìn bà với ánh mắt van lơn, bà đỡ hiểu ra sự việc suy nghĩ của bà đỡ sự việc kì lạ, đỡ lo lắng, nhưng vẫn hoang mang. - Bà đỡ Trần giúp hổ mẹ sinh nở. - Hổ bố đưa bà về và trả ơn suy nghĩ của bà đỡ kinh ngạc * Kết bài Ấn tượng của bà đỡ Trần sau sự việc kì lạ ấy Ví dụ Không kể với ai nhưng suốt đời tôi không quên được câu chuyện kì lạ về con hổ có nghĩa ấy. Loài thú vật còn có tình nghĩa như vậy, chẳng lẽ con người lại kém chúng sao? Nghĩ vậy, suốt cuộc đời tôi cố gắng sống có tình có nghĩa, có trước có sau với những người làng xóm, láng giềng. Và số bạc hổ cho, tôi cũng đã sẻ chia vớ bao người để cùng qua nạn đói… Kiểu bài tưởng tượng đoạn kết cho một truyện cổ tích Với kiểu bài này học sinh cần lưu ý Đoạn kết các nhân vật không sống cuộc sống bình thường, yên ổn một chỗ mà các nhân vật cần tiếp tục cuộc hành trình khám phá thế giới của mình, thêm những chi tiết li kì càng hấp dẫn người đọc.

cách kể một câu chuyện tưởng tượng